BÀN CHÂN BẸT: KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM, CÓ NÊN SỬ DỤNG ĐẾ LÓT? Bàn chân bẹt là tình trạng vòm cong ở mặt trong lòng bàn chân thấp hoặc không rõ rệt khi đứng. Khi nhận thấy con có lòng bàn chân phẳng, nhiều phụ huynh lo lắng và tìm mua đế lót chỉnh hình với mong muốn khắc phục tình trạng này. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần điều trị. Điều quan trọng là xác định bàn chân bẹt có gây đau, ảnh hưởng đến vận động hay tiến triển theo thời gian hay không. Trẻ có vòm chân thấp chưa chắc là bệnh lý Ở trẻ nhỏ, vòm bàn chân thường chưa phát triển hoàn chỉnh. Lớp mô mỡ dưới lòng bàn chân khá dày, trong khi cơ, gân và dây chằng vẫn đang phát triển, khiến bàn chân trông phẳng hơn so với người trưởng thành. Vòm chân thường dần rõ hơn khi trẻ lớn lên, mặc dù thời điểm hình thành có thể khác nhau ở mỗi trẻ. Bàn chân bẹt mềm dẻo là dạng phổ biến ở trẻ em. Khi đứng, vòm chân có thể thấp hoặc gần như không nhìn thấy, nhưng sẽ xuất hiện rõ hơn khi trẻ ngồi, nhấc chân khỏi mặt đất hoặc nhón gót. Nếu trẻ không đau, đi lại bình thường và tham gia các hoạt động thể chất như những bạn cùng tuổi, tình trạng này thường không cần điều trị đặc hiệu. Ngược lại, bàn chân bẹt cứng có đặc điểm vòm chân vẫn thấp ngay cả khi không chịu trọng lượng cơ thể. Tình trạng này có thể liên quan đến bất thường cấu trúc xương, hạn chế vận động khớp hoặc sự co ngắn của một số gân. Trẻ có biểu hiện đau, đi lại khó khăn hoặc bàn chân kém linh hoạt cần được thăm khám để xác định nguyên nhân. Vì vậy, phụ huynh không nên kết luận trẻ mắc bệnh chỉ dựa vào dấu chân in trên giấy hoặc hình ảnh chụp lòng bàn chân. Việc đánh giá cần kết hợp quan sát tư thế, khả năng vận động và kiểm tra cấu trúc bàn chân. Những dấu hiệu cho thấy cần đi khám Bàn chân bẹt cần được chú ý hơn khi xuất hiện các triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ thường xuyên than đau lòng bàn chân, gót chân hoặc cổ chân; nhanh mỏi khi đi bộ; hạn chế chạy nhảy hoặc có xu hướng tránh các hoạt động thể chất. Một số dấu hiệu khác cũng cần được kiểm tra gồm bàn chân hai bên có hình dạng khác biệt rõ rệt, vòm chân ngày càng thấp, bàn chân cứng, khó nhón gót hoặc xuất hiện dáng đi bất thường. Nếu trẻ đau kéo dài, sưng hoặc đi khập khiễng, không nên chỉ theo dõi tại nhà. Ở người trưởng thành, bàn chân bẹt mới xuất hiện hoặc tiến triển dần cũng cần được đánh giá, đặc biệt khi đi kèm đau mặt trong mắt cá chân, yếu bàn chân hoặc giảm khả năng đi lại. Những biểu hiện này có thể liên quan đến suy giảm chức năng gân chày sau, tổn thương dây chằng hoặc các vấn đề cơ xương khớp khác. Khi thăm khám, bác sĩ sẽ kiểm tra vòm chân, trục gót, độ linh hoạt của khớp, sức mạnh cơ và chức năng gân. Trong trường hợp cần thiết, chụp X-quang bàn chân khi đứng chịu lực có thể giúp đánh giá sự sắp xếp của xương và mức độ biến dạng. Có nên sử dụng đế lót cho người bị bàn chân bẹt? Đế lót hỗ trợ vòm chân có thể được cân nhắc khi người bệnh bị đau, mỏi hoặc gặp khó khăn trong vận động. Sản phẩm phù hợp có thể giúp phân bố áp lực lên lòng bàn chân, tăng cảm giác ổn định và giảm triệu chứng khi đi lại. Tuy nhiên, đế lót không có tác dụng tạo lại vòm chân vĩnh viễn. Ở trẻ có bàn chân bẹt mềm dẻo nhưng không đau, việc sử dụng đế chỉnh hình thường không cần thiết. Đối với người có triệu chứng, lựa chọn đế lót nên dựa trên kết quả đánh giá và nhu cầu vận động, thay vì chỉ căn cứ vào hình dạng bàn chân. Đế quá cứng, quá cao hoặc không phù hợp với cấu trúc bàn chân có thể gây cọ xát, tăng áp lực tại một số điểm và khiến người dùng khó chịu. Vì vậy, không nên tin vào quảng cáo cam kết chữa khỏi hoàn toàn bàn chân bẹt hoặc khôi phục vòm chân chỉ bằng cách mang đế lót. Các phương pháp hỗ trợ cải thiện bàn chân bẹt Bên cạnh đế lót, người bệnh có thể được hướng dẫn điều chỉnh hoạt động, lựa chọn giày vừa vặn và thực hiện các bài tập phục hồi chức năng. Những bài tập như nhón gót, tăng cường cơ bàn chân và kéo giãn gân cơ bị co ngắn có thể giúp cải thiện sức mạnh, độ linh hoạt và khả năng kiểm soát vận động. Với trường hợp đau kéo dài, biến dạng tiến triển hoặc suy giảm chức năng dù đã điều trị bảo tồn phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc những phương pháp can thiệp chuyên sâu hơn, bao gồm phẫu thuật trong các trường hợp được lựa chọn kỹ lưỡng. Nhìn chung, mục tiêu điều trị bàn chân bẹt là giảm đau, duy trì khả năng đi lại và cải thiện chất lượng vận động, không phải cố tạo ra một vòm chân có hình dạng giống tất cả mọi người. Khi bàn chân bẹt không gây triệu chứng, theo dõi thường là đủ; nếu xuất hiện đau, hạn chế vận động hoặc biến dạng tăng dần, việc thăm khám sớm sẽ giúp xác định hướng xử trí phù hợp. Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày định hình chân cho bé tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ. Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày. Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé. Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi. Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/. Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn. Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm. Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.